Celem zmian było ujednolicenie zasad restrukturyzacji przedsiębiorstw w całej Unii Europejskiej i zwiększenie skuteczności postępowań zapobiegających upadłości. Nowelizacja wprowadziła do Prawa restrukturyzacyjnego rozwiązania wpływające na sposób przygotowania dokumentacji, oceny propozycji układowych i ochrony interesów wierzycieli.

Nowe przepisy stosuje się zasadniczo do spraw wszczynanych od 23 sierpnia 2025 r. Jeżeli przed tą datą złożono wniosek restrukturyzacyjny albo doszło do ustalenia dnia układowego, zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.

Jak zmieniły się postępowania restrukturyzacyjne po wejściu w życie nowelizacji prawa restrukturyzacyjnego?

Jedną z głównych zmian jest obowiązek sporządzania testu zaspokojenia wierzycieli, z wyjątkiem mikroprzedsiębiorców. Dokument przygotowuje nadzorca albo zarządca. Zawiera on informacje pozwalające porównać przewidywany poziom zaspokojenia wierzycieli w razie wykonania układu z wynikiem możliwym do osiągnięcia w postępowaniu upadłościowym.

Test wymaga oszacowania wartości przedsiębiorstwa przy założeniu kontynuowania działalności i wykonania układu. Drugim analizowanym scenariuszem jest sprzedaż majątku w postępowaniu upadłościowym – jako przedsiębiorstwa w całości albo poszczególnych składników. Takie zestawienie dostarcza wierzycielom informacji potrzebnych do oceny ekonomicznych skutków proponowanego układu.

Nowelizacja wpłynęła również na zasady tworzenia grup wierzycieli. Ich precyzyjny podział powinien opierać się na obiektywnych, jednoznacznych i uzasadnionych ekonomicznie lub prawnie kryteriach. Prawidłowe klasyfikowanie wierzycieli ma istotne znaczenie dla przebiegu restrukturyzacji, ponieważ pozwala dostosować warunki układu do rzeczywistych interesów wierzycieli, a także zapewnia przejrzystość procesu głosowania.

Osiągnięcie porozumienia nie zależy wyłącznie od prawidłowego przeprowadzenia czynności formalnych. Propozycje układowe powinny opierać się na rzetelnej analizie finansowej przedsiębiorstwa. Potrzebne są realne prognozy dotyczące płynności, rentowności oraz możliwości regulowania zobowiązań w terminach wynikających z układu.

Prowadzenie postępowania opiera się więc na analizie ekonomicznej przedsiębiorstwa, bieżącej współpracy z doradcami restrukturyzacyjnymi oraz zachowaniu wymogów proceduralnych. Pozwala to ocenić, czy przyjęte założenia odpowiadają rzeczywistej sytuacji firmy i mogą zostać wykonane.

Czy po roku zauważalne są zmiany w dynamice wniosków o restrukturyzację i upadłość?

Dane MGBI za okres od trzeciego kwartału 2025 r. do drugiego kwartału 2026 r. pokazują zmienną dynamikę wniosków restrukturyzacyjnych. W trzecim kwartale 2025 r. odnotowano rekordową liczbę 1093 wniosków (wobec 853 rok wcześniej, co oznacza wzrost o 28,1% rok do roku).

Na przełomie 2025 i 2026 roku nastąpił przejściowy spadek dynamiki. W czwartym kwartale 2025 r. wpłynęło 867 wniosków (-10,7% rok do roku wobec 971 rok wcześniej), a w pierwszym kwartale 2026 r. odnotowano 866 wniosków (-2,1% rok do roku). Spadek ten odzwierciedlał czas potrzebny rynkowi oraz doradcom na adaptację do nowych wymogów analitycznych i prawnych. Z kolei drugi kwartał 2026 r. przyniósł ponowne wejście na ścieżkę wzrostową (976 wniosków wobec 950 rok wcześniej, +2,7% rok do roku), co wskazuje na powrót aktywności dłużników, jednak już w warunkach stosowania nowych standardów przygotowywania dokumentacji.

Zbiegło się to jednocześnie ze stałą, dwucyfrową dynamiką wzrostu liczby wniosków upadłościowych w każdym kolejnym kwartale po wejściu w życie nowych przepisów. W trzecim kwartale 2025 r. złożono ich 489 (+9,2% rok do roku wobec 448 rok wcześniej). Natomiast w kolejnych okresach wzrosty były znacznie wyraźniejsze. W czwartym kwartale 2025 r. liczba wniosków wzrosła do 531 (+30,1% rok do roku wobec 408), w pierwszym kwartale 2026 r. do 554 (+33,8% rok do roku wobec 414), a w drugim kwartale 2026 r. do 563 (+27,7% rok do roku wobec 441).

Dane te pokazują zmienną dynamikę liczby wniosków restrukturyzacyjnych oraz wyraźny wzrost liczby wniosków upadłościowych w okresie przypadającym na pierwsze miesiące obowiązywania nowych regulacji. Choć nie pozwalają one na jednoznaczne przypisanie tych zmian nowelizacji Prawa restrukturyzacyjnego, mogą stanowić jeden z elementów oceny sposobu, w jaki rynek funkcjonował w okresie dostosowywania się do nowych wymogów, obok takich czynników, jak sytuacja gospodarcza, koszty finansowania czy kondycja poszczególnych branż.

Profesjonalizacja rynku zamiast ucieczki przed upadłością

Nowe regulacje rozszerzyły zakres informacji potrzebnych do oceny proponowanego układu. Test zaspokojenia, prognozy finansowe i zasady grupowania wierzycieli wymagają przedstawienia spójnych danych oraz uzasadnienia przyjętych założeń. Ułatwia to wierzycielom porównanie restrukturyzacji ze scenariuszem upadłościowym, lecz nie przesądza o wyniku postępowania.

Położenie większego nacisku na analizę ekonomiczną nie oznacza, że każda restrukturyzacja doprowadzi do zawarcia i wykonania układu. Ocena możliwości naprawy przedsiębiorstwa nadal wymaga indywidualnego zbadania jego zadłużenia, zdolności do generowania przychodów oraz przyczyn utraty płynności.

Restrukturyzacja pozostaje rozwiązaniem dla podmiotów niewypłacalnych lub zagrożonych niewypłacalnością, które mogą przedstawić realny plan dalszego działania. Jej przeprowadzenie nie powinno służyć wyłącznie odsunięciu problemu w czasie. Nie oznacza to jednak automatycznego kierowania przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji do postępowania upadłościowego. W każdym przypadku konieczna jest odrębna ocena możliwości kontynuowania działalności i wykonania proponowanego układu.

Nowy standard restrukturyzacji – sukces układu wymaga odpowiedniego przygotowania

Wdrożenie Dyrektywy Drugiej Szansy wprowadziło do polskich postępowań restrukturyzacyjnych nowe mechanizmy i standardy. Ich stosowanie wymaga połączenia wiedzy prawnej z analizą sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. O przydatności dokumentacji nie decyduje jej objętość, lecz zgodność przedstawionych danych z rzeczywistymi możliwościami dłużnika.

Prognozy powinny uwzględniać koszty prowadzenia działalności, źródła finansowania układu oraz wpływy dostępne w poszczególnych okresach. Jeśli opierają się na nierealnych założeniach dotyczących sprzedaży, marży albo terminów odzyskiwania należności, nawet poprawnie przeprowadzona procedura nie zapewni wykonania zobowiązań.

Przygotowanie układu wymaga także rozpoznania sytuacji poszczególnych wierzycieli i przedstawienia im propozycji mających ekonomiczne uzasadnienie. Rzetelne dane nie gwarantują przyjęcia układu, ale dają podstawę do prowadzenia rozmów i świadomego głosowania. Ułatwiają również ocenę, czy przedsiębiorstwo będzie w stanie realizować zobowiązania po zatwierdzeniu układu.

Zespół RBBC wspiera przedsiębiorców w analizie przyczyn problemów finansowych, przygotowaniu dokumentacji i prowadzeniu postępowań restrukturyzacyjnych. Współpraca z doświadczonym zespołem ekspertów RBBC pozwala bezpiecznie przeprowadzić przedsiębiorstwo przez złożone wymogi proceduralne, zminimalizować ryzyka prawne i zbudować zaufanie wierzycieli kluczowe dla powodzenia układu.